Δευτέρα, 16 Φεβρουαρίου 2009

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ ΠΡΟΤΑΣΗ-ΣΕΝΑΡΙΟ "ΤΟ ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ" ΦΥΣΙΚΗ Ε΄ΚΑΙ ΣΤ

Με τη χρήση του λογισμικού «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος»
ΕΜΠΛΕΚΟΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΤΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΧΕΣ
Φυσική, ΤΠΕ, Γλώσσα
Τάξη Στ΄ Δημοτικού
ΔΑΣΚΑΛΟΣ: Τσόχας Δημήτρης

ΣΥΜΒΑΤΟΤΗΤΑ ΜΕ ΤΟ ΔΕΠΠΣ ΚΑΙ ΑΠΣ
Το θέμα είναι απολύτως συμβατό με το ΔΕΠΠΣ και το ΑΠΣ εφόσον αποτελεί θέμα διδακτικής ενότητας του αντίστοιχου μαθήματος και οι στόχοι που τίθενται άπτονται του συγκεκριμένου αναλυτικού προγράμματος (τίτλος ενότητας, τίτλος μαθήματος, σελίδα, τετράδιο εργασιών, σελίδα).
ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ
Προτείνεται η οργάνωση των μαθητών σε ανομοιογενείς ομάδες 2-3 ατόμων. Απαιτείται επομένως ο κατάλληλος αριθμός Η/Υ και το σενάριο θα πρέπει να διεξαχθεί στο εργαστήριο πληροφορικής. Για την οργάνωση της τάξης προτείνεται το μοντέλο της ομαδοσυνεργατικής διδασκαλίας. Οι ομαδοσυνεργατικές διδασκαλίες, επιφέρουν θετικά αποτελέσματα, τόσο στη σχολική μάθηση, όσο και στη γενικότερη ανάπτυξη του παιδιού, ιδίως στους τομείς της κοινωνικής και της γνωστικής ανάπτυξης.
ΛΟΓΟΙ ΕΠΙΛΟΓΗΣ ΤΟΥ ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΟΥ ΛΟΓΙΣΜΙΚΟΥ
Το λογισμικό «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος» ανήκει στα λογισμικά κλειστού τύπου. Τα λογισμικά αυτής της κατηγορίας λειτουργούν σε μεγάλο βαθμό ως υποστηρικτικό υλικό στο υπάρχον αναλυτικό πρόγραμμα. Μπορούν να χρησιμοποιηθούν εύκολα και αυτόνομα από τους μαθητές και απαιτούν ελάχιστο χρόνο εκμάθησης. Το λογισμικό «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος» μας προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία εποπτείας των οργάνων του ανθρώπινου σώματος με τα τρισδιάστατα έγχρωμα μοντέλα οργάνων και περιοχών του σώματος τα οποία μπορούν να περιστραφούν στην οθόνη.
Ως μοντέλο διδασκαλίας προτείνεται η «συνεργατική καθοδηγούμενη ανακάλυψη», στα πλαίσια της οποίας οι μαθητές με συγκεκριμένα φύλλα εργασίας διερευνούν το διδακτικό υλικό και οικοδομούν συνεργατικά τη νέα γνώση.ισμικό Hot potatoes είναι ένα από τα καλύτερα λογισμικά για την ανάπτυξη ασκήσεων αξιολόγησης.
ΠΡΟΑΠΑΙΤΟΥΜΕΝΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ
Οι μαθητές έχουν αναπτύξει από προηγούμενα μαθήματα τις βασικές δεξιότητες χρήσης του Η/Υ (χρήση ποντικιού, φιλοσοφία λειτουργίας των windows κ.ά.). Επιπλέον στα πλαίσια της Ευέλικτης Ζώνης οι μαθητές και οι μαθήτριες έχουν εξοικειωθεί με τις βασικές λειτουργίες του χρησιμοποιούμενου λογισμικού.
Η χρήση του λογισμικού είναι εύκολη. Ενεργοποιείται ο μαθητής στην αναζήτηση και παρουσίαση πληροφοριών από το διαδίκτυο για θέματα που έχουν άμεση σχέση με την καθημερινότητα. Επιπλέον, στα πλαίσια της ευέλικτης ζώνης οι μαθητές έχουν εξοικειωθεί με τις βασικές λειτουργίες των χρησιμοποιούμενων λογισμικών.
ΣΚΟΠΟΣ
Να εξετάσουν την λειτουργία του αναπνευστικού, σε τι μας χρησιμεύει το οξυγόνο και να καλλιεργήσουν ερευνητικό και ομαδικό πνεύμα μέσα από συνεργατικές διαδικασίες και ανακαλυπτικές δραστηριότητες.
ΣΤΟΧΟΙ
Διδακτικοί:
Να κατανοήσουν οι μαθητές ότι το οξυγόνο είναι απαραίτητο για την ύπαρξη της ζωής.
Να διαπιστώσουν οι μαθητές πως το αναπνευστικό σύστημα λειτουργεί χάρη στους πνεύμονες και στα υπόλοιπα όργανά του.
Να εξηγήσουν τον τρόπο με τον οποίο ταξιδεύει το οξυγόνο σε όλο το αναπνευστικό.
Να συνεργαστούν στα πλαίσια της μικρής ομάδας.
Να εξοικειωθούν με τη χρήση του λογισμικού «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος».
Να κατανοήσουν ότι το αίμα μεταφέρει οξυγόνο και χρήσιμες ουσίες σε όλους τους ιστούς του σώματος και απομακρύνει τις άχρηστες ουσίες.
Υλικά
Για την υλοποίηση του σεναρίου, οι μαθητές θα χρησιμοποιήσουν:
  • φύλλα εργασίας που έχει προετοιμάσει ο δάσκαλος
  • τα λογισμικά «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος» και Hot Potatoes με τη χρήση Η/Υ
  • βιβλία και περιοδικά που βρίσκονται στην τάξη και προσφέρουν δυνατότητες στο μαθητή να ολοκληρώσει την εργασία του
  • φωτογραφίες σχετικές με το θέμα είτε από περιοδικά είτε από το διαδίκτυο για τη δημιουργία φωτοκολάζ
  • το σχολικό βιβλίο του μαθητή
Χρονισμός και διάρκεια
Η διάρκεια του σεναρίου εξαρτάται από το επίπεδο των μαθητών, τον αριθμό τους, την τυχόν προηγούμενη εμπειρία τους σε ανάλογες δραστηριότητες, καθώς και από το βάθος στο οποίο επιλέγει να προχωρήσει ο εκπαιδευτικός.
Στο σενάριο που παρουσιάζεται, θεωρείται ότι:
α) Η δραστηριότητα θα πραγματοποιηθεί την ώρα του μαθήματος της «Φυσικών».
β) Τα φύλλα εργασίας και οι δραστηριότητες θα προετοιμαστούν από το δάσκαλο.
Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, υπολογίζεται ότι θα χρειαστούν περίπου 2 διδακτικές ώρες.

Ο ρόλος του δασκάλου:
Είναι ο σύμβουλος, ο εμψυχωτής, ο διευκολυντής της διαδικασίας. Ενθαρρύνει τη συνεργασία των μαθητών και φροντίζει το κλίμα στην τάξη να είναι ευχάριστο και δημιουργικό.
Τα λάθη και οι απορίες των μαθητών κατά τη χρήση των λογισμικών και την αναζήτηση πληροφοριών στο διαδίκτυο, πρέπει να χρησιμοποιούνται ως ευκαιρίες για μάθηση και να μην εκλαμβάνονται ως αποτυχίες.
ΔΙΕΞΑΓΩΓΗ ΤΟΥ ΣΕΝΑΡΙΟΥ
Οι μαθητές κάθονται σε ομάδες των 2- 3 ατόμων ανά υπολογιστή, ανάλογα με τους υπολογιστές που διαθέτει το εργαστήριο.
Κάθε υπολογιστής έχει εγκατεστημένο το λογισμικό «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος» και έχει σύνδεση στο διαδίκτυο.
Θεωρούμε δεδομένο ότι οι μαθητές γνωρίζουν τον τρόπο εργασίας σε ομάδες και δεν γίνεται για πρώτη φορά.
Η πρώτη επαφή των μαθητών με το λογισμικό θα γίνει χρησιμοποιώντας τις οδηγίες χρήσης του λογισμικού. Αφήνουμε τους μαθητές για λίγα λεπτά να εξερευνήσουν το λογισμικό και τους βοηθάμε όπου χρειαστεί.
Προβληματισμός
Αρχικά ρωτάμε τους μαθητές αν γνωρίζουν πως γίνεται η λειτουργία της αναπνοής και ποια όργανα του ανθρώπινου σώματος λαμβάνουν μέρος.
ΔΙΔΑΚΤΙΚΟ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟ
Για να μπορέσουμε να βρούμε πληροφορίες από το λογισμικό «Εγκυκλοπαίδεια του Ανθρώπινου Σώματος» θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το ευρετήριο.
Γράφουμε τη λέξη κλειδί που μας ενδιαφέρει και βρίσκουμε τα θέματα που υπάρχουν.
Επιλέγουμε το θέμα και πατάμε ΟΚ.
ΦΥΛΛΑ ΕΡΓΑΣΙΑΣ
1ο Φύλλο Εργασίας
Ακολουθείστε τις οδηγίες χρήσης του λογισμικού για να βρείτε τις απαντήσεις.
· Ανοίξτε το λογισμικό «Εγκυκλοπαίδεια του ανθρώπινου σώματος».
· Επιλέξτε «τομογράφος συστημάτων».
· Πατήστε το κουμπί «ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ» και στο μενού που ανοίγει επιλέξτε «ΑΝΑΠΝΕΥΣΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ».
· Ακούστε τις ηχητικές πληροφορίες.
· Παρατηρήστε τα μέρη του αναπνευστικού.
1) Σε τι χρησιμεύει το αναπνευστικό σύστημα;
Ποια είναι τα μέρη του αναπνευστικού συστήματος;
2ο Φύλλο Εργασίας
Δώστε στο ευρετήριο τη λέξη «πνεύμονες», από τα αποτελέσματα επιλέξτε «πνεύμονες, τρισδιάστατο μοντέλο».
Από τα κόκκινα κουμπιά μπορείτε να δείτε την εικόνα απ’ όλες τις πλευρές.
Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις:
1) Ποια είναι η λειτουργία των πνευμόνων;
2)Ποια είναι τα χαρακτηριστικά των πνευμόνων;
3)Πόσες φορές στο λεπτό αναπνέει ο άνθρωπος;
3ο Φύλλο Εργασίας
Από τα αποτελέσματα αναζήτησης επιλέξτε «πνεύμονες ακτινογραφία».
Απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις:
1) Τι είναι η ακτινογραφία και οι ακτίνες Χ;
Επιλέξτε «πνεύμονας»

1) Πώς κινούνται οι πνεύμονες κατά την αναπνοή;
ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ

Η αξιολόγηση του διδακτικού σεναρίου περιλαμβάνει
Α) τη διαμορφωτική αξιολόγηση που θα διεξαχθεί κατά τη διάρκεια της διδασκαλίας μέσω παρατήρησης της συμμετοχής και του ενδιαφέροντος των μαθητών, μέσω των ερωτήσεών τους και γενικότερα μέσω της παρατήρησης της εργασίας τους στην ομάδα
Β)την τελική αξιολόγηση στο τέλος της διαδικασίας με το κατάλληλο φύλλο αξιολόγησης.
Ενδεικτικά προτείνεται το παρακάτω φύλλο αξιολόγησης και η εφαρμογή των ασκήσεων που προετοιμάστηκαν με τη χρήση του λογισμικού Hot Potatoes.
ΣΤΑΥΡΟΛΕΞΟ
1. ΧΩΡΙΖΕΙ ΤΟ ΘΩΡΑΚΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΟΙΛΙΑ-ΔΙΑΦΡΑΓΜΑ
2. ΒΑΣΙΚΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΟΥ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΥ-ΑΝΑΠΝΟΗ
3. ΒΑΣΙΚΑ ΟΡΓΑΝΑ ΤΗΣ ΑΝΑΠΝΟΗΣ-ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ
4. ΑΠΟ ΕΚΕΙ ΠΕΡΝΑΕΙ Ο ΑΕΡΑΣ ΠΟΥ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ-ΛΑΡΥΓΓΑΣ
5. ΔΕΞΙΟΣ ΚΑΙ … ΠΝΕΥΜΟΝΑΣ-ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ
6. ΑΠΟ ΤΗ … ΚΟΙΛΟΤΗΤΑ ΕΙΣΕΡΧΕΤΑΙ Ο ΑΕΡΑΣ-ΡΙΝΙΚΗ
7. ΠΕΡΙΚΛΕΙΕΙ ΤΟΥΣ ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ-ΘΩΡΑΚΑΣ
8. ΣΥΣΤΑΤΙΚΟ ΤΟΥ ΑΕΡΑ-ΟΞΥΓΟΝΟ
9. ΚΟΝΤΑ ΣΤΟ ΛΑΡΥΓΓΑ-ΤΡΑΧΕΙΑ


ΑΣΚΗΣΗ ΜΕ ΣΥΜΠΛΗΡΩΣΗ ΚΕΝΩΝ
Πρόσθετες πληροφορίες
Το συγκεκριμένο σενάριο μπορεί να επεκταθεί ως προς το περιεχόμενο ανάλογα με το επίπεδο και τις γνώσεις των μαθητών και να αναζητήσουν στοιχεία και πληροφορίες σχετικές με το θέμα επεξεργασίας στην ηλεκτρονική εγκυκλοπαίδεια Wikipedia.

Δεν υπάρχουν σχόλια: